× تماس با ما
3 0 نظرات 988 بازدید
تاریخ انتشار 3 روز پیش

جنگ نفتکش‌ها

جنگ نفتکش‌ها


جنگ نفتکش‌ها  

حدود يک سوم نفت انتقالي از روي آب، از خليج فارس عبور مي‌کند. تنگه هرمز شبيه يک V وارونه است و خليج فارس را به اقيانوس هند متصل مي کند. ايران در شمال و امارات و عمان در جنوب آن واقع شده اند. اين تنگه 161 کيلومتر طول و در باريک ترين قسمت تقريبا 32 کيلومتر  عرض دارد.

کم عمقي آن باعث آسيب پذيري کشتي‌ها در برابر مين‌ها و نزديکي به زمين مي شود. اين تنگه براي تجارت نفت در جهان بسيار لازم و ضروري است. براساس آمار بلومبرگ، نفتکش‌ها در سال 2020 از طريق اين تنگه، نزديک به 12 ميليون بشکه در روز نفت و ميعانات گازي از عربستان، عراق، کويت و امارات ارسال کرده اند. اين تنگه همچنين براي گاز طبيعي مايع و ال ان جي حياتي است به طوريکه يک چهارم عرضه اين محصول، بيشتر از قطر، در سال 2020 از اين تنگه عبور کرده است.

 سپاه چندي پيش يک نفتکش کره‌اي حامل محصولات پتروشيمي در حال عبور از اين تنگه به مقصد امارات را متوقف کرد. برخي رسانه ها مدعي هستند اين توقيف به اختلاف تهران و کره بر سر 7 ميليارد دلار از دارايي هاي مسدود شده ايران در کره جنوبي به علت تحريم‌هاي آمريکا ارتباط دارد.

نفتکش‌هاي ديگري هم در اين تنگه توقيف شده‌اند از جمله نفتکش انگليسي «استنا امپرو» در نيمه سال 2019 و نيروهاي ايران همچنين يک نفتکش کوچک ديگر را در سال 2020 در خليج عمان توقيف کردند و پهپاد جاسوسي آمريکا را بر فراز اين تنگه در سال 2019 مورد اصابت قرار دادند.

برخي از شرکت ها به طور موقت حرکت از تنگه را به علت نگراني هاي امنيتي متوقف کردند. آمريکا از سال 2018، با هدف متوقف کردن فروش نفت ايران به اقتصاد ايران صدمه زده است. ايران با ايجاد اختلال در اين تنگه، نشان مي‌دهد که قدرت ضربه زدن متقابل به آمريکا و کنترل نفت خام را دارد.

در عين حال هرگونه افزايش قيمت نفت مي‌تواند به جبران درآمد ايران که از طريق تحريم‌ها از دست داده کمک کند. جو بايدن تلويحا مي گويد مي‌خواهد در دوران رياست جمهوري خود براي بهبود روابط آمريکا با ايران استفاده کند اما تنش‌ها ميان دو کشور به علت تحريم ها و ترور ناجوانمردانه سردار دلها در سال گذشته و همينطور ترور دانشمند برجسته هسته‌اي شهيد فخري‌زاده که ايران، اسرائيل را مسئول آن مي‌داند، بدتر شده است.

جمهوري اسلامي ايران در ژانويه 2021 اعلام کرد آمريکا بايد 70 ميليارد دلار به عنوان غرامت تحريم هاي نفتي ايران بپردازد و اگرنه اين کشور فعاليت هاي هسته‌اي خود را از طريق افزايش غني سازي اورانيوم بيشتر خواهد کرد.

در جريان جنگ ميان نيروهاي بعثي عراق و ايران، نيروهاي عراقي به منظور تحريک نيروهاي ايراني به جبران و تلافي، به پايانه صادرات نفت در جزيره خارک در شمال غرب تنگه هرمز حمله کردند.
اگرچه ايران تلاش نکرد تنگه هرمز را ببندد، اما پس از آن ميان دو کشور جنگ نفتکش‌ها به دنبال آن رخ داد که طرفين به 451 فروند کشتي بين خود حمله کردند. اين امر سبب شد تا هزينه بيمه نفتکش ها به ميزان چشمگيري بالا رود و به افزايش قيمت نفت کمک کرد. در جريان جنگ نفتکش ها، نيروي دريايي آمريکا به اسکورت کشتي‌ها در خليج فارس روي آورد.

اما در سال 2019 جنگ نفتکش ها به شکل ديگري در حال رخ دادن است يک ناو هواپيمابر و بمب افکن B-52 توسط ايالات متحده به منطقه اعزام شد. در همان سال آمريکا يک عمليات نگهباني با مشارکت انگليس، استراليا، بحرين و امارات موسوم به ايجاد امنيت دريايي بين‌المللي آغاز کرد.

با توجه به اين نکته که عربستان بيشترين صادرات نفت از طريق تنگه هرمز را انجام مي‌دهد هرچند که مي‌تواند اين صادرات را با استفاده از خط لوله 1194 کيلومتري در سراسر اين کشور به پايانه‌اي در درياي سرخ انجام دهد. امارات هم تاحدي مي‌تواند اين تنگه را با ارسال 1.5 ميليون بشکه در روز از طريق خط لوله از ميادين نفتي خود به بندر فجيره در خليج عمان دور بزند. مقداري از نفت عراق هم مي‌تواند از بندر سيهان ترکيه از طريق دريا صادر شود اما اين بنادر و روند انتقال به اين سبک وقفه طولاني و هزينه‌بري هست و از نظر استراتژيک مقرون به صرفه نيست که بجز مباحث اقتصادي مباحث ديگري از جمله زيست محيطي و سرقت، موارد ديگري را نيز مي‌‌توان برشمارد که روند‌هاي انتقال فوق را با مشکل روبرو و اين کشورها را به شدت به اين آبراه رايگان وابسته مي‌کند.

کويت، قطر و بحرين هيچ گزينه اي ندارند. صادرات نفت عربستان از اين طريق بسيار هزينه بر و طولاني مدت خواهد بود. امارات هم از زمان نخستين تهديد ايران در سال 2011 در اتمام و ارسال نفت از طريق خط لوله ذکر شده موفق نبوده است.

جنگ نوين نفتکش‌ها حتي با حضور نيروهاي آمريکايي با توجه به همين حد کوچک هم  هزينه زيادي را براي اقتصاد جهاني داشته و قدرت نظامي ايران را برجسته کرده اگر حتي اين روند جنگ نفتکش‌‌ها کمي پيچيده شود شرايط نفتي جهان را با مشکلات زيادتري هم روبرو مي‌کند.

در 6 يا 7 سال گذشته که روند استخراج نفت شل در آمريکا و برخي کشور هاي جهان  با افزايش رو به رو بود اين توهم را ايجاد کرد که ديگر نفت خاورميانه اهميت خود را از دست داده و برخي از کشورها شروع به خريد نفت شل کردند که خود يکي از علل کاهش قيمت شديد نفت در سالهاي اخير بود اما پس از مدتي درخواست نفت شل به علت ايجاد آثار مخرب براي پالايشگاه هاي که از نفت شل استفاده کردن و ايجاد روند فرسايشي زيرساختهاي پالايشگاه ها و در بعضي موارد تخريب قسمت فراواني از اين سيستم‌هاي مکانيکي (چون با نفت شل سازگاري نداشته) دوباره اهميت نفت خاورميانه مشخص شد.

با توجه به پيش بيني نفت 65 دلاري تا تابستان امسال که توسط بانک آمريکايي گلدمن ساکس اعلام شد و با کاهش توليد نفت عربستان و انتقال قدرت به دموکرات‌ها در ايالات متحده آمريکا تحليل گران گلدمن در يادداشتي اظهار کردند: انتقال قدرت به دموکرات‌ها در آمريکا و بيانيه اخير عربستان مبني بر کاهش توليد داوطلبانه و يکجانبه نفت اين کشور( بخوانيد ترس استراتژيک)، چشم‌انداز ميان‌مدت بازارهاي نفت را محدودتر کرده است.

اين بانک سرمايه‌گذاري هفته گذشته اعلام کرد که تعهد عربستان مبني بر کاهش يک ميليون بشکه‌اي توليد فراتر از توافق اوپک پلاس است  که خود به خوبي نشان مي دهد که جنگ نفتکش‌ ها تا چه حد مي‌تواند حتي با حضور نيروهاي آمريکايي ابعاد وحشتناک براي اقتصاد جهان داشته باشد.

ايليا ايرانپوريان

لینک کوتاه پست:
https://masaf.ir/najva/post/60911
0 نظر
دسته بندی