× تماس با ما
3 1 نظرات 1018 بازدید
تاریخ انتشار 14 - 1399/02/09

نگاهی به دولت ژرف «پنهان» در ترکیه 2

نگاهی به دولت ژرف «پنهان» در ترکیه 2

نگاهي به دولت ژرف «پنهان» در ترکيه/ 2

با اين اوصاف، دولت ژرف در ادامه اقدامات خود در سال 1997، کودتايي عليه دولت نجم‌الدين اربکان کرد. ژنرال «حقي قره‌دايي» که به تازگي به‌عنوان رئيس ستاد مشترک ارتش ترکيه منصوب شده بود، از طرف دولت ژرف ماموريت يافت بساط دولت اربکان را جمع کند. گروهي موسوم به «وست استادي» آن زمان شکل گرفت تا کودتا را هدايت کنند. بهانه نيز مانند قبل بود: « نقض قانون اساسي اين کشور و تلاش براي تحميل دين بر سياست و مخالفت با نظام حکومت عرفي اين کشور»! با اين حال دو سال بعد دوباره انتخابات برگزار گرديد، چرا که دولت در سايه مي‌دانست نمي‌تواند مانند قبل قدرت را قبضه کند.

همه تلاش‌ها در دولت ژرف (دولت در سايه، پنهان و...) در طول دو دهه گذشته براي تغيير ذائقه مردم ترکيه به جايي نرسيده بود. سرکوب دين باعث شده بود تا مردم نسبت به دين حساس‌تر شوند و خواسته‌هاي ديني مردم گل کند. حزب تازه کار عدالت و توسعه که بسياري از آنها از همان اعضاي حزب نجم‌الدين اربکان بودند، انتخابات را بردند، آنها پيش از اين در انتخابات شهرداري‌ها هم پيروز شدند. رفتار و عملکرد دولت جديد به‌گونه‌اي بود که خواسته‌هاي دولت ژرف را به شکلي برآورده مي‌کرد، با اين حال در تمام طول 10 سال نخست حکومت اردوغان او تلاش کرد تا به هر شکل ممکن در ساختار دولت پنهان يا ژرف نفوذ کند و همه تلاش‌هاي او راه به جايي نبرد. 

در همه اين سال‌ها او سعي کرد تا با دستگيري، بازجويي و برکناري افرادي که فکر مي‌کرد به‌نوعي با اين دولت در ارتباط هستند ساختار آن را از هم بپاشد تا احياناً عليه او کودتا نکنند و او سرنوشتي مانند اسلاف خود نداشته باشد! در سال 2009 بالاخره اردوغان به موفقيتي بزرگ دست پيدا کرد. با کشف سازماني موسوم به «ارگنه‌کن» بخشي از دولت پنهان کشف شد و بسياري از مسائل براي اردوغان مشخص گرديد. او متوجه شد که دولت پنهان در کودتاي ماه مي سال 1960 رسما توسط سازمان سيا تاسيس شده و رسما اين سازمان کنترل ترکيه را در دست دارد! با بازداشت صدها نفر، يکي از جنجالي‌ترين پرونده‌هاي تاريخ ترکيه رونمايي شد.

اردوغان بالاخره به آرزوي خود رسيد و با گماردن يکي از امين‌ترين و نزديک‌ترين افراد به خود در راس سازمان امنيت ترکيه، کنترل دولت پنهان را به دست بگيرد. در بازجويي‌هاي صورت گرفته از ژنرال‌هاي دستگير شده در پرونده ارگنه‌کن مشخص گرديد که همه آنها هنگام دوره در امريکا جذب سازمان سيا شده‌اند. به‌نظر نگارنده دليل اين اقدام سيا در آن سال‌ها، تجربه ايران بود. آنها چهار سال پيش از اين کودتا، در ايران هم دولت دکتر محمد مصدق که برآمده از راي مردم بود را سرنگون کرده بودند. ميزان نفوذ سازمان جاسوسي امريکا و صهونيست‌ها در ساختار قدرت در ترکيه اردوغان را وحشت‌زده کرد. 

براي آنکه به ماهيت دولت پنهان در ترکيه پي ببريد که اعضاي آن چه کساني در چه شغل‌هايي بودند، به اين اسامي و سمت‌ها در سازمان ارگنه‌کن توجه کنيد: «ولي کوچوک» ژنرال بازنشسته ارتش، «ايلهان سلجوق» صاحب امتياز روزنامه جمهوريت، «کمال علمدار اوغلو» رئيس سابق دانشگاه استانبول، «دوغو پرينچک» دبيرکل حزب کارگر ترکيه، «مظفر تکين» افسر بازنشسته ارتش و «سوگي ارنرول» سخنگوي مطبوعاتي کليساي ارتدوکس ترکيه! تقريبا نماينده همه اقشار جامعه ترکيه در سازمان دولت پنهان حضور داشته و جلسات منظمي را به منظور ارزيابي شرايط برگزار مي‌کردند. هدايت افکار عمومي به صورت کامل در دست اين جريان بود، اما آنها پس از روي کار آمدن اردوغان هيچ‌وقت موفق به کنار زدن او از طريق انتخابات نشدند.

پس از انهدام ارگنه‌کن و دستگيري اعضاي آن، اردوغان تلاش کرد خود هدايت دولت در سايه يا پنهان را به دست بگيرد. هاکان فيدان به همراه فرزند اردوغان و دامادش مسووليت هدايت دولت در سايه را به دست گرفتند، آن هم با آزادي مشروط برخي از لايه‌هاي ارگنه‌کن! پس از آن بود که اردوغان و دولتش کلا سياست پيشين را وانهاده و در راستاي سياست‌هاي تعريف‌شده توسط ژنرال‌ها و اعضاي دولت پنهان گام گذاشتند. بر همين اساس مداخله در سوريه و عراق در دستور کار قرار گرفت، براي تقويت زيرساخت‌هاي نظامي کشور براي گسترش ارضي بودجه اضافي در نظر گرفته شد و مذاکرات آتش‌بس و صلح با کردها که در طول سال‌هاي گذشته پيشرفت خوبي داشت، به ناگهان متوقف شد!

?پرداختن به مسائل ريز و جزئي از حوصله اين مبحث خارج است و نياز به فرصت مغتنم دارد. با اين حال، اردوغان هيچ‌وقت موفق به کنترل کامل دولت پنهان نشد چرا که اين دولت هدايتش از خارج بود و کودتاي سال 2016 اين مهم را به عينه نشان داد. اين کودتا شکست بسيار بزرگي براي رئيس‌جمهور متوهم ترکيه بود. ان شالله فرصت شد، در اين مورد بيشتر خواهيم نوشت. 

@syriankhabar

لینک کوتاه پست:
https://masaf.ir/najva/post/36528
1 نظر
zahra Kashani Khatib zahra Kashani Khatib 08:40:23 - 1399/02/14
اگر ممکن هست توضیحات بیشتری بدهید، متشکرم.
دسته بندی