× تماس با ما
1 1 نظرات 3143 بازدید
تاریخ انتشار 22 - 1399/02/08

نگاهی به دولت ژرف «پنهان» در ترکیه

نگاهی به دولت ژرف «پنهان» در ترکیه

 نگاهي به دولت ژرف «پنهان» در ترکيه

براي شناخت ترکيه و حاکميت آن بايد به دل تاريخ معاصر اين کشور زد و به صورت عميق مطالعه کرد، مطالعه‌اي که هر چه بيشتر بخوانيد احساس مي‌کنيد کمتر فهميده‌ايد. ساختار پيچيده سياسي در ترکيه حاصل يک ميراث تاريخي است، ميراثي که از آتاترک باقي ماند و هدفش به زعم ايجادکنندگان اين ساختار، حفظ «تورکيه جديد» بود. اينجا خيلي خلاصه مي‌خواهم چند نکته را در مورد اين ساختار خدمت شما عرض کنم. در اين ساختار معمولا نه يک دولت در سايه، که يک دولت با قدرت و قابليت اجرايي و قدرتمند وجود دارد که به اصطلاح در ترکيه به آن «دولت ژرف» مي‌گويند. 

اينکه اصل و اساس اين دولت از کجا گرفته شده هم بماند، اما اين يک حقيقت عيني است که در تمام طول هفت دهه گذشته، اين دولت ژرف هر حرکت دمکراتيکي را سرکوب کرد، هر دولتي که با سياست‌هاي آن مخالف بود را با کودتا سرنگون و بسياري از سياسيون و دولتمردان را به دار آويخت. از کودتاي 27 ماه مه 1960 در ترکيه بايد به‌عنوان اولين و خونين‌ترين اين کودتاها ياد کرد، کودتايي که طي آن عدنان مندرس نخست‌وزير وقت به همراه فاتن رشدي زورلو، وزير خارجه وقت و حسن پل آتکان، وزير دارايي وقت در جزيره ايمرالي (که نياز به توضيح ندارد کجاست!) به دار آويخته شدند. 

در چنين کشوري، دولت ژرف که شامل سياستمداران، نظاميان، برخي از طبقه ثروتمند و تشکيلات امنيتي حاکم هستند با ارزيابي شرايط دست به کارهايي مي‌زنند که ساده‌ترين آن کودتا است. مافياي قدرتمندي که در ترکيه وجود دارد و برگرفته از مافياي ايتاليا است، و به مراتب از آن خطرناک‌تر بسياري از امور تجاري و اقتصادي را بر عهده دارد و در بيشترين حجم اقدام به قاچاق هر آن چيزي که غيرقانوني است، مي‌کند. اين مافيا سوژه بسياري از فيلم‌هاي ترکيه‌اي است که تنها گوشه‌اي از حقيقت را مي‌گويند. اين دولت ژرف پس از کودتاي خونين 1960 در حالي که ترکيه فقط چند سال دوباره روي دمکراسي را به خود ديده بود، اين بار در سال 1980 يک کودتاي ديگر را سازماندهي کرد. اين کودتا، به مراتب از کودتاي پيشين خونين‌تر و بدتر بود. 

رفتار کودتاگران چيزي در مايه رفتار اردوغان پس از سرکوب کودتاي سال 2016 بود، هر چند اگر کودتاچيان هم به پيروزي مي‌رسيدند همين بلا را سر اردوغان و طرفدارانش در مي‌آوردند. کلا در ترکيه کسي چيزي به رحم، مروت و خويشتن‌داري را نمي‌داند! در سال 1980 ژنرال کنعان اِورَن عليه دولت برخواسته از راي مردم اين کشور کودتا کرد، 600 هزار نفر بازداشت و زنداني و 50 نفر هم به بدترين شکل ممکن اعدام شدند! او هنگامي که نطق کودتا را خواند چنين گفت: «از آن جايي که دولت نمي‌تواند خود را اداره کند و اتوريته و اقتدار خود را از دست داده، نيروهاي مسلح به منظور حفظ دموکراسي و پايه‌هاي حکومت، وارد ميدان شده و قدرت را در دست گرفته‌اند!!»

کارکرد دولت ژرف در ترکيه از زمان روي کار آمدن اِورَن به شکل عجيبي بيشتر شد و آنها به صورت کاملا سيستماتيک همه ارکان قدرت در ترکيه را به دست آوردند. حکومت 9 ساله ژنرال‌ها در ترکيه که تقريبا برابر بود با حکومت ضياءالحق در پاکستان و پيروزي انقلاب اسلامي در ايران را بايد نمونه عالي از حکومت نظامي برشمرد. در پست بعد مهمترين اقدامات دولت کودتا در ترکيه را مورد اشاره قرار خواهم داد، اما مهمترين نهادي که در اين حکومت قدرت گرفت و رسما اداره کشور را به دست گرفت و هنوز هم در حال قدرت‌نمايي است، سازمان امنيت ترکيه (ميت) است. 

«ميت» اقدامات بسياري انجام داد، با خفه کردن صداهاي مخالف و ترور بسياري از روزنامه‌نگاران و سياستمداران تلاش کرد ترکيه‌اي بسازد که به سادگي از دست دولت ژرف خارج نشود. يکي از مهترين اقدامات ميت در دوران رياست‌جمهوري کنعان اِورَن، سوق دادن حزب کارگران کردستان ترکيه يا همان «پ‌ک‌ک» به سمت رفتار نظامي بود. هر چند اين سازمان سال‌ها قبل در آنکارا و با نظارت کامل بخش امنيتي ترکيه شکل گرفته بود، اما براي دولت ژرف در ترکيه که مطامع ارضي داشت، ضرورت وجود يک گروه تروريستي شبه‌نظامي بسيار احساس مي‌شد، ارتش ترکيه مرزها را باز گذاشت تا پس از يک فشار فزاينده، اعضاي پ‌ک‌ک به سوريه و عراق فرار کنند.

در واقع، هدف از اين کار رسيدن به مهم بود، نخست توجيه حکومت کودتا و ادامه رياست‌جمهوري کنعان اِورَن و ديگري هم رسيدن به مطامع ارضي. تصويب بودجه براي شمال سوريه (شامل حلب و مناطقي از ادلب) و همچنين شمال عراق بيشتر در همين دوره روي داد. با فراري دادن اعضاي پ‌ک‌ک به سوريه و عراق، ارتش اين کشور فرصت پيدا کرد تا به بهانه سرکوب تروريست‌ها در اين دو کشور دست به دخالت بزند. در عراقِ دوره صدام هماهنگي‌هاي متعددي ميان بغداد و آنکارا براي حمله به مواضع پ‌ک‌ک‌ در شمال عراق شد و حتي يک بار منجر به سرنگوني يک جنگنده ترک توسط پدافند عراق شد که هيچکس صدايش را در نياورد.

لینک کوتاه پست:
https://masaf.ir/najva/post/36502
1 نظر
ایوب بهاروند احمدی ایوب بهاروند احمدی 00:04:47 - 1399/02/09
سلام و خدا قوت به همه بچه های مصاف
یه مطلبی که من رو ناراحت میکنه و از مصاف به عنوان نیرو های انقلابی انتظار ندارم اینه که مطلب از یک سایت کار کنن بدون اینکه منبع مطلب رو نام ببرند
این مقاله رو من در کانال اخبار سوریه خوندم لطفا با ذکر منبع کار کنید
با تشکر
دسته بندی