× تماس با ما
0 0 نظرات 352 بازدید
تاریخ انتشار 19 - 1399/01/16

بحران‌های بین‌المللی و کرونا

بحران‌های بین‌المللی و کرونا

 

بحران‌هاي بين‌المللي و کرونا

 

 

 
 
گروه بحران طي گزارشي (https://www.crisisgroup.org/global/sb4-covid-19-and-conflict-seven-trends-watch)  به بررسي روندهاي تأثيرگذاري کرونا بر امنيت بين‌الملل پرداخته است. در اين گزارش 5 روند مؤثر برشمرده شده و تأثيرات کوتاه‌مدت و بلندمدت کرونا بر بحران‌هاي جهاني مورد بررسي قرار گرفته‌اند. اين يادداشت ضمن تبيين اهم مسائل مطروحه در گزارش گروه بحران، اثرات احتمالي کرونا بر ايران را مورد ارزيابي قرار مي‌دهد.

 

 

1.گسترش بحران انساني

  • اولين روند،  افزايش مرگ‌ومير ناشي از اين ويروس در دولت‌هايي است که به دليل اشغال خارجي يا جنگ داخلي از امکان مناسبي براي مقابله با گسترش بيماري برخوردار نيستند. 
  • محاصره انساني در يمن تا پيش از اين نيز سبب شيوع بيماري‌هايي مانند وبا و قتل‌عام خاموش غيرنظاميان شده بود، چه رسد به شيوع کرونا و افزايش بي‌سابقه تلفات زنان و کودکان اين سرزمين. 
  • ادلب سوريه به طور تؤام درگير اشغال خارجي و جنگ داخلي بوده و تراکم انساني پناه‌جويان در کمپ‌ها نيز احتمال شيوع را افزايش مي‌دهد.
  • در ليبي، پس از تجاوز خارجي و بروز جنگ داخلي ميان دولت تحت حمايت سازمان ملل با گروه‌هاي شبه‌نظامي، بسياري از داروها و امکانات پزشکي به خارج قاچاق شده است. 
  • کمپ پناهندگان روهينگيا در بنگلادش از کمبود شديد امکانات بهداشتي رنج مي‌برد و تراکم انساني بالاي آن مي‌تواند زمينه‌ساز يک فاجعه بشري در ميان اقليت ستم‌ديده مسلمان ميانمار باشد. غزه نيز علاوه بر محاصره شديد توسط رژيم صهيونيستي، از تراکم انساني بالايي نيز برخوردار است که احتمال شيوع را بسيار افزايش مي‌دهد و... 

 

2.تضعيف مکانيسم‌هاي حل تعارض

  • از مهم‌ترين تأثيرات سياسي کرونا، اولويت‌بخشي به مقابله با اين ويروس در برابر تلاش‌هاي ديپلماتيک برخي نهادهاي بين‌المللي و دولت‌ها در بحران‌هاي مناطق مختلف جهان است. 
  • علاوه بر اين، تعطيلي فرودگاه‌ها و محدوديت رفت‌وآمد هيئت‌هاي صلح در مناطق بحراني از جمله آسياي غربي نيز از ديگر دلايل توقف اين مذاکرات محسوب مي‌شود. 
  • از جمله اين موارد مي‌توان به توقف فعاليت هيئت ديپلماتيک مشترک اتحاديه اروپا و برخي دولت‌هاي آمريکاي لاتين درباره بحران ونزوئلا، مذاکرات دولت‌هاي اروپايي درباره آتش‌بس در ليبي، مذاکرات نماينده صلح سازمان ملل درباره يمن و مذاکرات سه‌جانبه کنيا، اتيوپي و سومالي درباره تنش‌هاي ميان نايروبي و موگاديشو اشاره کرد. 
  • هم‌چنين ممکن است برخي گروه‌هاي شبه‌نظامي با سوءاستفاده از شرايط موجود، اقدامات تهاجمي در راستاي گسترش قلمرو سرزميني يا قدرت سياسي خود به انجام برسانند.

 

3.بروز ناآرامي‌هاي اجتماعي

  • گرچه در کوتاه‌مدت محدوديت‌هاي رفت‌وآمد در مناطق مختلف موجب کاهش تجمعات اعتراضي از جمله در هنک‌کنگ، عراق، لبنان و الجزاير شده است. ولي نوع مواجهه دولت‌ها به خصوص تبعات اقتصادي اين بحران از جمله بيکاري و کاهش دستمزدها مي‌تواند علاوه بر تقويت زمينه‌هاي اعتراضي پيشين، دليل جديدي براي اعتراض عمومي ايجاد کند. 
  • هجوم و غارت فروشگاه‌ها و مراکز توزيع کالا و دارو، مجازات نقض‌کنندگان قرنطينه و تنش‌هاي فرقه‌اي ميان مردمان برخي مناطق که ديگري را متهم شيوع کرونا مي‌دانند، از ديگر موارد بروز ناآرامي‌هاي اجتماعي است.

 

4.تعليق دموکراسي

  • نکته ديگر مد نظر گروه بحران، توقف چرخش قدرت و جلوگيري از بروز اعتراض‌هاي مدني به بهانه تداوم محدوديت‌هاي ناشي از شيوع ويروس است. 
  • ويکتور اوربان نخست‌وزير مجارستان تصميم گرفت با تداوم وضعيت اضطراري به مدت نامحدود، انتخابات پارلماني سال جاري را به زماني ديگر موکول کند. 
  • جينين آنژ، سرپرست موقت دولت بوليوي نيز خواستار تعويق انتخابات رياست‌جمهوري براي انتخاب جانشين مورالس شد. 
  • تصميم کميسيون انتخابات سريلانکا براي تعويق انتخابات به دليل شيوع کرونا نيز قدرت گوتابايا راجاپاسکا، رييس‌جمهور ناسيوناليست و راديکال اين کشور را تداوم مي‌بخشد. علاوه بر اين موارد که گروه بحران بدان‌ها اشاره داشته، محتمل است آمريکا نيز با سوءاستفاده از اين شرايط و با کمک نيروهاي سياسي‌امنيتي وابسته خود در عراق درصدد کودتا و حذف بيت شيعي از قدرت باشد که در يک ساختار مردم‌سالار به طور طبيعي دولت را در دست دارند.

 

 
 
5. تشديد رقابت‌هاي بين‌المللي

 

  • از ديگر عوارض کرونا، تشديد رقابت سياسي ميان دولت‌هاي قدرت‌مند منطقه‌اي و جهاني است. 
  • در شرايطي که مقابله با کرونا نيازمند ميزاني از همبستگي جهاني است، چين و آمريکا يکديگر را به توليد ويروس با هدف جنگ بيولوژيک متهم مي‌کنند. زيرا کرونا به مثابه عاملي در تعيين کارآمدي الگوهاي رقيب در سطح کلان بدل شده و الگوي اقتدارگرايي توسعه‌گراي چين در مقابل ليبرال‌دموکراسي غرب و به طور خاص آمريکا، جلوه بيشتري يافته است. 
  • گرچه گروه بحران در بخش ديگري از اين گزارش به طور مجزا، روندي را به تأثيرات مثبت کمک‌هاي خارجي به بهبود روابط اختصاص داده و از کمک‌هاي امارات به ايران، کلمبيا به ونزوئلا، آمريکا به منطقه خودمختار آبخازياي گرجستان و آتش‌بس دولت فيليپين با شورشيان مخالف اشاره داشته ولي در نهايت اذعان دارد که اين موارد کوتاه‌مدت بوده و در بلندمدت، افزايش بيکاري و کاهش رشد اقتصادي، بار ديگر رقابت‌ها را شديدتر خواهد کرد.
  • نويسندگان در پايان گزارش به همکاري‌هاي بين‌المللي از طريق صليب سرخ و بهداشت جهاني؛ رفع تحريم‌هاي دولت‌هاي درگير؛ ارائه وام از بانک جهاني و صندوق بين‌المللي پول؛ تداوم مذاکرات صلح در فضاي مجازي؛ اطمينان دولت‌ها به برگزاري انتخابات در موعد برنامه‌ريزي‌شده پس از کرونا؛ آتش‌بس در مناطق جنگي و نهايتاً سرمايه‌گذاري رسانه‌ها و نهادهاي مدني مستقل براي انتشار اخبار مرتبط با کرونا در کشورهاي توسعه‌نيافته را به عنوان راهکارهايي براي مقابله با اين روندها پيشنهاد کرده است.

 

ايران در پساکرونا

  • در جمع‌بندي مي‌بايست اشاره داشت که از ميان روندهاي موجود در عصر کرونا، تشديد تنش‌هاي ايران با آمريکا و احتمال بروز اعتراض‌هاي مردمي نسبت به تبعات اقتصادي دوران پس از کرونا که آن نيز از تحريم‌هاي ايالات متحده بي‌تأثير نيست، مهم‌ترين روندهاي مؤثر بر امنيت ملي ايران است. 
  • هم‌چنان که در ونزوئلا نيز حمايت‌هاي سياسي و امنيتي آمريکا از جناح مخالف دولت و تحريم‌هاي اقتصادي عليه دولت مادورو به تضعيف طرح خدمات بهداشتي انجاميد. 
  • اصرار آمريکا بر اينکه نه‌فقط در مقابل درخواست‌هاي جهاني در خصوص لغو تحريم‌ها مي‌ايستد بلکه در اين بحبوحه تحريم‌هاي جديدي بر عليه صنايع پتروشيمي، دانشمندان هسته‌اي و نيروي قدس سپاه پاسداران اِعمال نموده؛ قطعاً در اراده ايران بر مقاومت و گرايش منفي افکار عمومي به مذاکره با دولت ترامپ تأثير مثبت مي‌نهد. 
  • هم‌چنين کمک‌هاي قابل توجه چين به ايران در اين بحران، سياست خارجي جمهوري اسلامي را بيش از پيش از تعامل با غرب دور نموده و احتمال همکاري‌هاي بين‌المللي با اتحاديه اروپا و دولت‌هاي هم‌سو با آمريکا را در آينده کاهش مي‌دهد. از سوي ديگر، سياست‌گذاري‌هاي اقتصادي ايران در عرصه بين‌المللي نيز با توجه به تبعات اقتصادي کرونا براي صنايع و خدمات درهم‌تنيده بلوک غرب، بيشتر به رويکرد درون‌زا و احتياط نسبت به پيوستگي با اقتصاد جهاني متمايل خواهد شد.

 

احسان کياني

 

 
 #نجوا:
در بخشي از گزارش گروه بحران و نيز مقاله آقاي کياني ، ريشه مشکلات اقتصادي ايران صرفا در تحريم آمريکا عنوان مي‌شود! اين درحالي است که اصلي‌ترين دليل مشکل اقتصادي ايران عدم توجه مناسب دولت ايران به تقويت توليد داخلي و اقتصاد درون‌زا بوده و هست.

 

لینک کوتاه پست:
https://masaf.ir/najva/post/35877
0 نظر
دسته بندی