×
( ! ) Notice: Undefined variable: menuPostList in C:\inetpub\Customers\Masaf\masaf.ir\index.php on line 38
Call Stack
#TimeMemoryFunctionLocation
10.0001406064{main}( )...\index.php:0

( ! ) Warning: Invalid argument supplied for foreach() in C:\inetpub\Customers\Masaf\masaf.ir\index.php on line 38
Call Stack
#TimeMemoryFunctionLocation
10.0001406064{main}( )...\index.php:0
تماس با ما
7 0 نظرات 993 بازدید
تاریخ انتشار 23 - 1398/11/05

‍ دروس خارج فقه آیت الله اراکی | نمادها

‍ دروس خارج فقه آیت الله اراکی | نمادها

 

 تاثير نمادها بر بيننده | مختص رسانه داران در عرصه معماري و شهرسازي

  خداوند در آن آيه کريمه مربوط به نزول عذاب بر قوم لوط، مي‌فرمايد:

«فَأَسْرِ بِأَهْلِک بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيلِ وَ اتَّبِعْ أَدْبارَهُمْ وَ لا يلْتَفِتْ مِنْکمْ أَحَدٌ وَ امْضُوا حَيثُ تُؤْمَرُون»[1]

  به آن‌ها گفتيم شبانه حرکت کنيد و به اين‌سو و آن‌سو نگاه نکنيد، برنگرديد و به عقب نگاه کنيد. اين دهکده يا شهري که شما رها مي‌کنيد، شهري است که قرار است عذاب و غضب الهي بر آن متحقق شود. قرار نيست به شما که مبرّاي از عذاب هستيد هم عذاب برسد اما اگر به اين عذاب نگاه کنيد، از آن بي‌بهره نخواهيد بود و نصيبي از آن به شما خواهد رسيد.

 در آيات و روايات تأکيد شده است که رابطه رواني عجيبي بين نگاه‌شونده و نگاه‌کنند در نتيجه نگاه به وجود مي‌آيد. در مسئله نگاه به نامحرم يا نگاه از روي شهوت که مختص به نگاه مرد به زن هم نيست؛ گاهي ممکن است نگاه زن به مرد باشد، گاهي ممکن است نگاه مرد به يک جوانک باشد، رواياتي در مذمت آمده است.

 در روايت از امام صادق(ع) آمده است:
«مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ عُقْبَةَ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(ع) النَّظْرَةُ سَهْمٌ مِنْ سِهَامِ إِبْلِيسَ مَسْمُومٌ مَنْ تَرَكَهَا لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَا لِغَيْرِهِ أَعْقَبَهُ اللَّهُ أَمْناً وَ إِيمَاناً يَجِدُ طَعْمَهُ.»[2]

 يعني نگاه به نامحرم و آنچه نبايد به آن نگاه انداخت تيري است از سوي ابليس که شليک شده و به جان آدم اصابت مي‌کند. مي‌فرمايند که اگر کسي براي خدا، چشمش را فرو بست و به آنچه خدا فرموده نگاه نکند، خداوند طعم ايمان را به او مي‌چشاند. 

 روايات زيادي در مسئله نگاه به نامحرم و نگاه به اجنبية وارد شده  است که تنها نمونه‌اي از آن را ذکر کرديم تا معلوم شود اين نوع نگاه چه اثري دارد.

 يا در مذمت نگاه به سلاطين جور و جبّاران که خيلي عجيب است روايت شده است:
«مُحَمَّدُ بْنُ مَسْعُودٍ الْعَيَّاشِيُّ فِي تَفْسِيرِهِ عَنْ سُلَيْمَانَ الْجَعْفَرِيِّ قَال‏: قُلْتُ لِأَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا(ع) مَا تَقُولُ فِي أَعْمَالِ السُّلْطَانِ فَقَالَ يا سُلَيمَانُ الدُّخُولُ فِي أَعْمَالِهِمْ وَ الْعَوْنُ لَهُمْ وَ السَّعْي فِي حَوَائِجِهِمْ عَدِيلُ الْکفْرِ وَ النَّظَرُ إِلَيهِمْ عَلَي الْعَمْدِ مِنَ الْکبَائِرِ الَّتِي يسْتَحَقُّ بِهَا النَّارُ.»[3]

 از حضرت مي‌پرسد: نظر شما در رابطه با کار کردن براي سلاطين جور چيست؟ حضرت پاسخ مي‌دهند: «اي سليمان، کار کردن براي آن‌ها معادل کفر است و عمداً نگاه کردن به آن‌ها هم از کبائر است». 

 سلطان جوري بر تخت قدرت تکيه زده است، کسي به او نگاه کند که چه عزتي و چه شوکتي! اين از کبار است. اينجا مراد از نظر، انتظار نيست چون بعدش «علي العمد» آمده است و همچنين نظر با «إلي» آمده است؛ اگر قرار بود به معناي انتظار باشد با «ل» متعدّي مي‌شد. 

 فکر کنيد کسي با شوق‌وذوق به رئيس‌جمهور آمريکا نگاه کند چنين شخصي تحت تأثير خط فکري و فرهنگ آن‌ها و جهت‌گيري‌هاي آن‌ها قرار مي‌گيرد. اين‌طور نيست که فقط بخواهد نگاه کند؛ فلذا در جمع آن‌ها شرکت کردن هم همين حالت را دارد؛ چون منجر به چنين چيزي مي‌شود. 

 خلاصه اينکه نگاه کردن به چيزي نوعي از پذيرش به شيء است. اما اگر طوري در نگاه نشان دهد که نگاه او به صورت ناقدانه است و به‌گونه‌اي است که عيب آن‌ها را بر ملأ مي‌کند، چنين کاري مثل لعنت فرستادن به آن‌هاست، يعني نشان‌دهنده نفي آن‌هاست.

 همين تبليغاتي که گاهي در رسانه‌هاي ما (مخصوصا در رسانه هاي معماري و شهرسازي) مي‌شود که شهرهاي آمريکا را خيلي زيبا نشان مي‌دهند، ارائه يک منظر مثبت از شهري که شهر کفر است را دارد. 

 البته اين‌ها از مباحث فقه فرهنگ است که بايد اهل فرهنگِ يک اجتماع متوجّه آن باشند که وقتي مي‌خواهند فرهنگ يک منطقه را نشان دهند، چگونه بايد اين کار را انجام دهند. 

 حتي فيلم‌سازان ما، تصويربردارها و ساير اهل رسانه، وقتي مي‌خواهند يک منظري را از يک فرهنگ منفي نشان دهند، حق ندارند آن منظري را که در نگاه بيننده اثر مثبت نسبت به آن نگاه‌شونده مي‌گذارد ارائه کنند، حق ندارند يعني جايز نيست، اين مسئله تعارف‌بردار هم نيست؛ چراکه اين يک نوع ترويج است.

 1) الحجر : 5
 2) وسائل الشيعة، ج‏20، ص: 192
 3) وسائل الشيعة، ج‏17، ص: 191

(درس خارج فقه نظام عمران شهري | جلسه 2 (نمادها1) | 95/08/06)

لینک کوتاه پست:
https://masaf.ir/memari/post/33579
0 نظر
دسته بندی