× تماس با ما
0 0 نظرات 111 بازدید
تاریخ انتشار 28 روز پیش

ارتباط سنتورسازی با علم مثلثات و ریاضی

ارتباط سنتورسازی با علم مثلثات و ریاضی

«سنتور» کنار مجسمه حکيم ‌فردوسي زاده شد

 

يک نوازنده سنتور ضمن اشاره به خاطراتي از زبان استاد سازنده سنتور نوين، از قرابت خلق اين ساز با زمان نصب مجسمه حکيم فردوسي در ميداني در تهران سخن گفت.

 

علي‌محمد عظيمي سازنده ساز سنتور با اشاره به علاقه‌مندي به ساز سنتور از دوران کودکي گفت: در زمان کودکي به عنوان نان‌آور خانواده بودم و بضاعت مالي اجازه تهيه ساز سنتور را نمي‌داد؛ لذا دست به کار شدم و يک سنتور ساختم. بعد از فوت پدر، نزد پسرعمويم در شغل نجاري مشغول بودم و در حقيقت پيش‌زمينه کار با چوب را مي‌دانستم.

 

عظيمي که در سال 61 به تهران عزيمت مي‌کند با مهدي تهراني آشنا مي‌شود، ادامه داد: بعدها ضمن آشنايي با استاد مهدي ناظمي (تاثيري شگرف از ايشان گرفتم) در اولين مواجهه با سنتوري که به دست خودم ساخته بودم، چنين مرا خطاب کرد که ديگر از اين «آشغال‌ها» نساز! به خاطر اينکه مردم آن را با سنتور اشتباه مي‌گيرند و در واقع همان جا اولين درس را گرفتم! در انتخاب مواد اوليه براي ساختنِ سنتور بايد خيلي دقت کرد؛ پيشتر از چوب گردو استفاده مي‌کرديم. چوب اين ساز بايد خشک باشد تا صفحه دچار پيچش نشود و همچنين هيچ ترکي در بدنه آن نباشد.

 

عظيمي گفت: انواع چوب براي ساخت سنتور امتحان شده است اما به عقيده من بهترين نوع آن، چوب گردو است که البته چوب درختان گردو در نواحي مختلف، صدادهي متفاوتي در ساز سنتور دارد. همچنين به تازگي از چوب راش استفاده مي‌کنند که در برخي شرايط خوب بوده و صدايي خاص توليد مي‌کند.

 

عظيمي همچنين به نکته‌اي باريک در باب چگونگي شکل‌گيري سنتور به فرم امروزي اشاره کرد و گفت: آن‌هايي که جناب ناظمي را مي‌شناختند و با او مراوده داشتند، دقيقاٌ مي‌دانند ايشان در اوج هنر سازندگي سنتور فعال بود و ديگر هنرمندان همگي در سن جواني به سر مي‌برديم. در آن دوران با مضيقه و شرايطي سخت کار مي‌کرديم. ساز و آواز ممنوع بود و حتي اگر يک مضراب در وسايل کسي پيدا مي‌شد، به شدت او را توبيخ مي‌کردند.

 

عظيمي همچنين به چگونگي نخستين ديدار با استاد ناظمي و عدم همکاري هنرمندان براي دادن آدرس و نشاني اشاره کرد و گفت: من ايشان را به صورت اتفاقي در قصابي ديدم و چون اين ديدار بدون واسطه بود، بسيار دلچسب و ماندگار شد. ديدن استاد برايم افتخار بود؛ چه رسد به آنکه با ايشان مصاحبت داشته باشم. خلقياتي خاص داشت و هرگز دوست نمي‌داشت کسي درباره ساز سنتور سؤالي بپرسد. در آن سال‌ها فقط ساز ايشان در دست هنرمندان بود و حتي زنده ياد استاد پايور فقط از ساز ايشان استفاده مي‌کرد و استاد ناظمي را مي‌شناختم.

 

وي گفت: رابطه ميان ما بسيار صميمي شده بود و روزهاي چهارشنبه مغازه کوچک من، وعده‌گاه ما بود. در پستوي مغازه کار موسيقي انجام مي‌دادم و در بخش جلويي مغازه کابينت فروشي داشتم. با اينکه جوان بودم و تازه کار، اما فرق ميان سازهاي استاد ناظمي و سنتورهاي دست‌ساز خودم را درمي‌يافتم. روزي از استاد درباره خاص بودن صداي سنتورهاي ساخته دست ايشان پرسيدم. در پاسخ گفتند بايد روي شنيدن کار کني و اشاره مي‌کرد بايد در علم مثلثات و فيزيک خود را تقويت کني!

 

اين سازنده ساز ادامه داد: روزي از من سؤال کرد که مي‌داني چگونه زواياي ساز سنتور و اين شکل هندسي را پيدا کرده‌ام؟ تصورم اين بود که با استفاده از زواياي چوب و مثلثات بدين اشکال دست يافته است. استاد اما پاسخي ديگر داشت... او برايم تعريف کرد؛ روزي که قرار بود مجسمه حکيم فردوسي را در ميدان نصب کنند، در حضور نماينده همه سفارتخانه‌ها در ايران، ساز حبيب سماعي را در گوشه‌اي از ميدان گذاشتم و ايشان نواخت و اين افراد خارجي براي نخستين بار صداي ساز سنتور را شنيدند.

 

عظيمي تأکيد کرد: استاد ناظمي نقل مي‌کردند که توجه بسيار به ساز استادشان، حبيب سماعي داشته است و روزي با دقت بسيار متوجه مي‌شود که در قسمت‌هايي از ساز صدايي بسيار دلنشين به گوش مي‌رسد. با متر اندازه‌گيري مي‌کند و درمي‌يابد که در حد فاصله 4 سانت از بالا و پايين ساز، صدا بسيار عالي است و همين اندازه را در ساز دست‌ساز خودش پياده مي‌کند و به همين سنتور فعلي مي‌رسد که طول 90 و عرض 27 سانت دارد. استاد ناظمي بعدها اين اندازه گيري‌ها را با علم مثلثات و قوانين فيزيک مطابقت داده و به نتايج مثبتي دست يافته بود.

 

علي‌محمد عظيمي سازنده ساز سنتور اواخر هفته پيش مهمان برنامه «گفتاهنگ» در شبکه رايوييِ «گفت‌وگو» بود و اين سخنان را در گفت‌وگو با اين برنامه بيان کرد.

لینک کوتاه پست:
https://masaf.ir/masafmusic/post/58158
0 نظر
دسته بندی