× تماس با ما
0 0 نظرات 121 بازدید
تاریخ انتشار 20 روز پیش

آشنایی با ساز رباب خوزستانی (ربابه)

آشنایی با ساز رباب خوزستانی (ربابه)

 

رباب خوزستاني، سازي يک سيمه و از نوع زهي آرشه‌اي است که معمولا روي کاسه آن، پوست بره مي‌کشند. 

همشهري آنلاين: رباب صدايي محزون دارد و تنها به صورت تکنوازي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. معمولاً نوازنده رباب، خود نقش خوانندگي را بر عهده دارد. رباب، که کولي‌هاي عرب‌زبان خوزستان آن را «ربابه» مي‌نامند از خانواده سازهاي زهي-آرشه‌اي است.

رباب از جمله سازهاي رايج در ميان عرب‌هاي خوزستان است و نوعي از آن‌ که کاسه طنيني فلزي دارد، گلن يا گالن ناميده مي‌شود.  

گر چه اين ساز با رباب بلوچستان هم نام است ولي هيچ شباهتي به آن ندارد.

رباب به جز خوزستان، در اکثر کشورهاي حاشيه خليج‌فارس و شمال آفريقا نيز ديده مي‌شود. رباب توسط عرب‌هاي ايراني در خوزستان متداول شده‌است.

اين ساز در کشورهاي ديگري چون مراکش، يوگسلاوي، هندوستان، آمريکا و جنوب، جنوب شرقي و شمال آفريقا نيز با نام‌هاي ديدگر ساخته و نواخته‌مي‌شود.  

به طور کلي سازهاي زهي يک وتري با کاسه‌هاي گرد يا چهار گوش از جمله سازهاي بدوي مورد استفاده انسان در سراسر جهان هستند و نمي‌توان آنها را متعلق به يک فرهنگ خاص دانست.

در خوزستان دو نوع رباب با کاسه طنيني چوبي و کاسه طنيني فلزي مرسوم است. رباب با کاسه طنيني چوبي، کاسه‌اي چهارگوش دارد که دهانه آن با پوست پوشانده مي‌شود. خرک نيز در نقطه معيني روي پوست قرار مي‌گيرد. رباب يک وتر مويي(چند رشته از موي دم اسب) دارد و تنها سازي‌ست که وتر آن از مو ساخته مي‌شود.

کولي‌هاي عرب‌زبان خوزستان گاه به جاي کاسه چوبي، از گالن يا ظرف‌هاي مکعب مستطيل فلزي مانند چهار ليتري روغن استفاده مي‌کنند. قسمت‌هاي جانبي گالن را مي‌شکافند تا صداي بيشتري توسط ساز توليد شود.  

در اين نوع رباب، دسته‌اي چوبي از بالا يا ميله فلزي را از پايين در گالن يا قوطي فلزي فرو مي‌کنند. خرک چوبي نيز در نقطه معيني روي سطح جانبي و بالايي گالن قرار مي‌گيرد.

رباب کوک ثابت ندارد و ميزان کشش تنها وتر از مو ساخته شده آن ارتباط مستقيمي با وسعت صوتي صداي خواننده دارد. نوازنده با توجه به وسعت صوتي صداي خواننده، ميزان کشش تنها وتر ساز را تغيير مي‌دهد و آن را با صداي خواننده هماهنگ مي‌کند.

رباب تنها ساز زهي بومي است که در خوزستان براي اجراي موسيقي سنتي عربي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. تمام فرم‌هاي‌سازي و آوازي با رباب قابل اجرا هستند و مهم‌ترين ساز در همراهي آواز است.

لینک کوتاه پست:
https://masaf.ir/masafmusic/post/37779
0 نظر
دسته بندی