× تماس با ما
4 2 نظرات 9408 بازدید
تاریخ انتشار 22 - 1398/12/19

بورس؛ تهدید بزرگ یا فرصت بزرگ‌تر!

بورس؛ تهدید بزرگ یا فرصت بزرگ‌تر!

بازار بورس تهران طي امسال، از رشد بي‌سابقه‌اي برخوردار بوده است. شاخص بورس به عنوان اصلي ترين شاخص سنجش رشد اين بازار از رقم 190000 در ابتداي سال 98، در نيمه اسفند ماه از عدد 555000 گذشت و به عبارتي يک رشد تقريبي 200 درصدي را تجربه کرده است. طي ماه هاي اخير نيز که شيوع ويروس کرونا، بيشتر بازارهاي سهام دنيا را با افت يا توقف شاخص ها مواجه ساخته است، بازار بورس ايران از اول بهمن تا کنون، 155000 واحد رشد يافته است. هر چند در ابتدا، برخي از کارشناسان،  رشد تصاعدي بازار را طبيعي دانسته و علت آن را جبران عقب ماندگي بازار بورس نسبت به ساير بازارها تحليل مي کردند اما رشد تصاعد گونه بازار، فعالان بازار سرمايه را نگران کرد. تحليل گران و پژوهشگران بازار سرمايه معتقدند هجوم نقدينگي به بورس تهران در کنار رکود و جذاب نبودن ساير بازارها اعم از سکه، خودرو، ارز، مسکن و ...، موجب شده تقريبا همه شرکت هاي بورسي حتي شرکت هاي خرد و کوچک، رشد چند صد برابري سهام خود را تجربه کنند. رشد شاخص ها طي چند ماه اخير حتي از رشد نقدينگي هم سبقت گرفته و موجب شده مديريت بورس تهران، با اعلام اين که رشد مزبور با عوامل بنيادي اقتصاد همخواني ندارد، به فکر چاره اي براي جلوگيري از رشد حباب گونه شاخص بيفتد و در همين زمينه نيز طي اطلاعيه‌اي در مورخ 98/12/14 دامنه نوسان را از 5 درصد به 2 درصد کاهش داد. البته اين مصوبه بلافاصله به دليل مخالفت وزير و برخي ديگر از مقامات اقتصادي، تا جلسه 20 اسفند تعليق شد و دامنه نوسان مجدد به 5 درصد بازگشت.حال سوال اساسي اين جاست که با اين رشد حباب گونه بازار که مي تواند در آينده خطرات بزرگي را براي فعالان و سهامداران و اصولا بازار سرمايه ايران به دنبال داشته باشد چه بايد کرد؟

بر اساس شواهد موجود،  مديران سازمان بورس سعي مي کنند با اتخاذ برخي سياست ها و اقدامات، از جذابيت بورس کاسته و از ورود افراد جديد به بورس جلوگيري کرده يا در مقابل فعاليت آنان محدوديت قائل شوند. کاهش دامنه نوسانات، لزوم گذراندن امتحان کتبي براي فعالان جديد، زمزمه دريافت ماليات از خريد و فروش سهام يا کاهش کارمزد از جمله اين سياست هاست. به نظر نگارنده اين سياست، با تصوير کلان اقتصاد کشور و سياست هاي بالادستي نظام از جمله سياست هاي اقتصاد مقاومتي مغايرت دارد. بدين معني که با وجود بيش از 2 هزار هزار ميليارد نقدينگي که همچون يک سيل ويرانگر مي تواند هر لحظه، اقتصاد ايران را با تهديد مواجه سازد، محدود کردن ورود اين نقدينگي به بازار سرمايه، موجب سر ريز آن به بازارهاي کاذبي مي شود که هيچ شفافيت و کنترلي بر آن ها وجود ندارد. بازار بورس تنها بازاري است که ورود و خروج نقدينگي در آن از شفافيت بالايي برخوردار است و مي توان با ابزارهاي متعدد آن را کنترل کرد ضمن آن که شاخص هاي اين بازار مي تواند به عنوان يک دماسنج ، وضعيت ساير بخش هاي اقتصادي را نيز بهبود بخشد.اما اين نگراني مديران بورس تهران نيز، نگراني منطقي و صحيحي است و بايد براي آن چاره اي انديشيده شود.

به نظر مي رسد افزايش محبوبيت بازار سرمايه براي ورود نقدينگي از يک سو و نياز بخش هاي توليدي به نقدينگي براي برون رفت از شرايط بد اقتصادي فعلي و جبران هزينه ها و سرمايه در گردش و ارتقاي خطوط توليد ، از سوي ديگر، فرصت مغتنمي است که در اختيار دولت قرار دارد و دولت مي تواند اين تهديد را به فرصت تبديل کند.اين کار از دو طريق ممکن است:
 
1. بسياري از شرکت هاي موجود در بورس به نحوي متعلق به دولت است که ارزش سهام آن ها طي چند ماه اخير به شدت افزايش يافته است. اين شرکت ها مي توانند با عرضه مقداري از سهام خود ( حتي در حد 5 درصد) ، ضمن جبران نقدينگي مورد نياز، از افزايش حباب گونه سهام خود جلوگيري و با عرضه سهام، ضمن پاسخ گويي به عطش مردم براي فعاليت در بورس، نقدينگي وارد شده را به سمت خريد سهام جديد هدايت کنند. متاسفانه طي ماه هاي اخير نه تنها شرکت هاي دولتي و خصولتي اقدام به عرضه سهام نکرده اند (‌به رغم نياز شديد به نقدينگي و سرمايه در گردش) بلکه برخي از صندوق هاي سرمايه گذاري وابسته، خود اقدام به خريد کرده اند که همين موضوع به افزايش حباب گونه قيمت سهام آن شرکت ها کمک شاياني کرده است.

2. شرکت ها و واحدهاي توليدي بسياري در کشور هستند که به رغم موفقيت در توليد و جذب بازارهاي صادراتي ، به دليل فقدان نقدينگي و مشکلات پيش رو در پي شرايط بين المللي و نيز ويروس کرونا و محدوديت صادرات و ...، در شرايط سختي قرار دارند که چه بسا ممکن است آن ها را با ورشکستگي يا تعديل نيرو و کاهش ظرفيت توليد مواجه سازد. تسهيل در شرايط ورود اين شرکت ها به بورس (‌به هر نحو مقتضي) مي تواند هم در جذب نقدينگي گسيل شده به بورس موثر باشد و هم به صورت واقعي، شعار حمايت از توليد ، محقق شود.

به‌قلم: محسن زنگنه

لینک کوتاه پست:
https://masaf.ir/masafeco/post/35195
2 نظر
mojtaba mirzaie mojtaba mirzaie 11:39:01 - 1399/02/24
پ اخر نفهمیدم تهدیده یا فرصت😂
behrad z behrad z 16:09:23 - 1399/02/24
میخواستم در مورد مزایا ومعایب آزاد سازی سهام
سلام
عدالت بدونم به علاوه اینکه آیا الان موقع خوبی برای این کار هست یانه ؟