×
( ! ) Notice: Undefined variable: menuPostList in C:\inetpub\Customers\Masaf\masaf.ir\index.php on line 38
Call Stack
#TimeMemoryFunctionLocation
10.0004405504{main}( )...\index.php:0

( ! ) Warning: Invalid argument supplied for foreach() in C:\inetpub\Customers\Masaf\masaf.ir\index.php on line 38
Call Stack
#TimeMemoryFunctionLocation
10.0004405504{main}( )...\index.php:0
تماس با ما
9 0 نظرات 888 بازدید
تاریخ انتشار 00 - 1398/10/28

راهبرد اقتصاد در نمازجمعه‌ی چهلم

راهبرد اقتصاد در نمازجمعه‌ی چهلم

در 27 دي‌ماه 1398 چهلمين سالگرد اقامه‌ي نماز جمعه‌ي تهران به امامت رهبر معظم انقلاب اسلامي برگزار شد. اين نماز جمعه به دليل رخدادهاي سرنوشت‌ساز بين‌المللي و گذران نقاط عطف تاريخي در چند هفته‌ي قبل، به‌صورت ويژه مورد توجه مردم ايران و ديگر کشورها به‌خصوص مردم کشورهاي منطقه‌ي غرب آسيا و نيز رسانه‌هاي داخلي و بين‌المللي قرار گرفت و در آن راهبردهاي ميان‌مدت سياسي، نظامي و اقتصادي داخلي و خارجي براي نظام اسلامي ايران و ساير کشورهاي محور مقاومت ترسيم شد.

جداي از تحليل محتواي متن سخنراني، بررسي توزيع فراواني کليدواژگان محورهاي سياسي، نظامي و اقتصادي در دو خطبه قابل توجه است. کليدواژه‌ي محور نظامي در اين سخنراني 5 بار در خطبه‌ي اول و 2 بار در خطبه‌ي دوم؛ کليدواژه‌ي محور سياسي 2 بار در خطبه‌ي دوم و کليدواژه‌ي محور اقتصادي 2 بار در خطبه‌ي اول و 3 بار در خطبه‌ي دوم به‌کار گرفته شد. اين در حالي است که خطبه‌ي اول به زبان فارسي و پيرامون بررسي رخدادهاي مهم اخير و خطبه‌ي دوم به زبان عربي و با خطاب قرار دادن مسلمانان عرب‌زبان کشورهاي منطقه ايراد شد.

با توجه به اين‌که در روزهاي قبل يکي از مسئولين دولتي ناکارآمدي‌هاي مديريتي و اجرايي اقتصادي خود را با دوگانه‌سازي بي‌ربط اقتصاد داخلي و خارجي به عدم توفيق سياسي دولت در عرصه‌ي بين‌الملل گره زده بود، تحليل محور اقتصادي بيان‌شده در اين سخنراني به‌روشني هدف و راهبرد ضروري اقتصاد ايران و نيز اقتصاد کشورهاي منطقه را ترسيم مي‌کند که به آن اشاره مي‌شود.

در خطبه‌ي اول، قوي شدن به‌عنوان يک هدف عام براي ملت ايران ترسيم و مصاديق نظامي و اقتصادي آن بيان شد. «البتّه قدرت فقط قدرت نظامي نيست؛... اقتصاد کشور بايد قوي شود، وابستگي به نفت بايستي تمام بشود، نجات پيدا کنيم از وابستگي اقتصادمان به نفت؛ جهش علمي و فنّاوري بايد ادامه پيدا کند؛ پشتوانه‌ي همه‌ي اينها هم حضور مردم عزيزمان در صحنه است.» در اين جملات شرط لازم قوت اقتصادي، رهايي از اقتصاد نفتي معرفي شده است. اقتصاد نفتي علت‌العلل ناکاميابي و فشل ماندن اقتصاد است که حاصلي جز پديد آمدن دولت‌هاي تحصيلدار يا دولت‌هاي رانتير (Rentier state) در بر ندارد. دولت رانتير دولتي است که از منابع درآمدي غير از ماليات و فعاليت‌هاي مولد اقتصادي و از راه‌هايي مانند خام فروشي منابع زيرزميني همچون نفت و گاز ارتزاق مي‌کند. دولت رانتير هيچ‌گاه توانايي اداره‌ي موثر اقتصاد در جامعه را پيدا نمي‌کند زيرا منافعش با رونق و پويايي اقتصاد گره نخورده است و فارغ از وضع حقيقي اقتصاد و تنها بر مبناي درآمدهاي حاصل از فروش نفت به سياست‌گذاري و اجراي برنامه‌هاي سياستي مي‌پردازد. اقتصاد نفتي نقطه‌ي مقابل مفهوم اقتصاد درون‌زا است زيرا از ايجاد ساختارهاي حکمراني علمي و عملي اقتصادي در کشور جلوگيري مي‌کند و تعامل‌هاي اثرگذار سياستي و اجرايي مسئولان را تا حد وضع قوانين کنترل‌گر کوتاه‌مدت صنفي و رشته‌فعاليتي تقليل مي‌دهد. پس شرط لازم براي ايجاد قوت اقتصادي داخلي، رهايي از اقتصاد نفتي است.

در خطبه‌ي دوم، ضمن تشريح سلطه‌ي اقتصادي کشورهاي غربي، راهبردهاي اقتصاد منطقه‌اي خطاب به کشورهاي منطقه‌ي غرب آسيا به زبان عربي بيان شد. «ارتباط بازارهاي ما، اقتصاد کشورهايمان را از سلطه‌ي کمپاني‌هاي غارتگر بيرون خواهد آورد. رفت و آمدها و سفرهاي مردم ما، همزباني و همدلي وحدت و دوستي به ارمغان خواهد آورد. دشمنان شما و ما مي‌خواهند اقتصاد خود را با منابع کشورهاي ما، عزّت خود را با ذلّت ملّت‌هاي ما، و صدرنشيني خود را با تفرقه‌ي ما تأمين کنند. مي‌خواهند ما و شما را به دست خودمان نابود کنند.» در اين جملات نمونه‌اي از ظرفيت‌هاي بالقوه‌ي اقتصادي براي رشد ملي و منطقه‌اي اقتصادي کشور ايران و همسايگان متحد آن بيان شد. توجه ويژه به بازارهاي توليدي و تجاري کشورهاي همسايه با توجه به قرابت‌هاي اجتماعي، فرهنگي و اعتقادي ظرفيت مغفولي است که در اين سال‌ها اصلا به آن توجه نشده است، حال آن‌که توجه به اين ظرفيت منطقه‌اي نه تنها به حفظ بازار، بهبود مزيت رقابتي کالاها و خدمات توليدي کشورهاي منطقه و کوتاهي دست اقتصادي دشمنان غربي کمک مي‌کند، که محک و مقدمه‌ي بسيار خوبي براي ورود به بازارهاي بزرگ‌تر بين‌المللي و نقش‌آفريني در آن‌ها خواهد بود. نقش کليدي اقتصاد در جهت‌دهي تحولات سياسي و نظامي منطقه و رهايي از استثمار خارجي در اين جملات مورد تاکيد قرار گرفته است. وجود نيمي از منابع نفتي کره‌ي زمين و ذخاير اول و دوم گاز جهان در اين منطقه فارغ از ساير شاخص‌هاي اقتصادي و جمعيتي پشتوانه‌ي نظري اين ادعا است. از منظر داخلي، اين ديدگاه کاملا منطبق بر مفاهيم اقتصاد برون‌گرا و پيشرو است که کمک مي‌کند تا ضمن تامين ضروريات اقتصاد داخلي، در تعامل با بيرون از مرزها از مشوق‌ بازارهاي بين‌المللي در بهبود کارآمدي و اثربخشي توليد کالا و خدمات بهره برده شود. به بيان ديگر شرط کافي براي ايجاد قوت اقتصادي داخلي در گام اول، توجه ويژه و تعامل سازنده و پايدار اقتصادي با کشورهاي منطقه است.

مشاهده مي‌شود که در اين دو خطبه‌ي راهبردي باز هم بر درون‌زايي و برون‌گرايي اقتصاد که از مفاهيم اساسي اقتصاد مقاومتي است تاکيد شده است. اين دو مفهوم که از آن به‌عنوان شروط لازم و کافي ايجاد قوت اقتصادي ياد شد تضمين‌کننده‌ي پايداري اقتصاد است و کشور ايران به‌عنوان هسته‌ي مرکزي محور مقاومت ناگزير از اجراي آن خواهد بود. اقتصادي که از اين دو مولفه غافل شود يا به وابستگي اقتصادي و در نتيجه وابستگي سياسي، فرهنگي و نظامي دچار خواهد شد، يا به محدوديت تحريم و توهم بن‌بست در عرصه‌ي تجارت و همکاري‌هاي بين‌الملل.

به‌قلم: سيدمحمد مويديان

لینک کوتاه پست:
https://masaf.ir/masafeco/post/33185
0 نظر