× تماس با ما
0 0 نظرات 337 بازدید
تاریخ انتشار 13 - 1398/08/10

آیا بدون دستیابی به امنیت غذایی، ایمنی غذایی امکان پذیر است؟

آیا بدون دستیابی به امنیت غذایی، ایمنی غذایی امکان پذیر است؟

 

 

آيا بدون دستيابي به امنيت غذايي، ايمني غذايي امکان پذير است؟

درحال حاضر جمهوري اسلامي ايران به دلايل سياسي و جغرافيايي آماج دشمني‌هاي آشکاري از سوي دولت‌هاي غربي بوده و اين حقيقتي انکارناپذير است. شواهد نشان مي دهد به دليل شکل‌گيري مولفه اقتدار نظامي، تهديداتِ سخت به دليل هزينه بالا و اثرگذاري پايين بر رفتار مردم و حاکميت ايران، به تلاش براي ضربه به اقتصاد کشور از جانب نقاط آسيب پذير تغيير پارادايم داده است. از سال 1392 با تشديد تحريم‌ها و ورود آن از فاز تجاري به بانکي و مالي، عملاً تبادلات بانکي دچار اختلال شد و واردات محصولات مختلف از جمله غذاي اساسي در چندين مرحله به مشکل برخورد. وابستگي کشور طي سالها به فروش نفت خام و تامين منابع ارز براي واردات محصولات غذاي اساسي، وابستگي تبادلات تجاري کشور به دلار و محدود بودن مبادي واردات به چند کشور، زمينه را براي آسيب پذيري بيشتر اقتصاد به ويژه بخش کشاورزي فراهم ساخت. با شدت يافتن تحريم‌هاي نفتي و مشکلات در تامين منابع ارزي، هزينه توليد در بخش کشاورزي، توليد به دليل وابستگي به واردات نهاده‌ها افزايش يافت. درنتيجه دسترسيِ مردم به مايحتاج روزمره خود از جمله گوشت و مرغ با قيمت مناسب و با ثبات، دچار محدوديت هاي جدي‌تري شد. يعني عملاً امنيت غذايي به مفهوم واقعي خود تهديد شد.

:در تعريف رسمي مفهوم امنيت غذايي (Food security) که در نشست جهاني غذا در سال 1996 تبيين شد آمده است: «زماني که همه مردم در هر مکان و زماني، امکان دسترسي اقتصادي و فيزيکي به غذاي کافي، ايمن و مغذي داشته باشند تا بتوانند نيازهاي تغذيه اي خود و ترجيحات غذايي خود را براي يک زندگي سالم و فعال برطرف نمايند، در اين شرايط امنيت غذايي حاکم است.». اين تعريف نشان مي‌دهد بدون دستيابي به يک زنجيره ارزش کارآمد، غيروابسته و پويا در توليد، توزيع وعرضه محصولات غذايي، عملاً امنيت غذايي به شکل واقعي محقق نمي شود و در مقابل کوچکترين تکانه داخلي يا خارجي ذي نفعان و به ويژه مصرف کنندگان دچار ضرر و زيان جدي خواهند شد. براي مثال آمار سازمان جهاني غذا ذيل سازمان ملل نشان مي دهد، جمهوري اسلامي ايران به واردات سويا به عنوان منبع مهم استخراج روغن خوراکي و تامين خوراک دام، وابستگي جدي دارد و طي سال هاي اخير واردات اين محصول چه از نظر حجم و چه ارزش دلاري افزايش يافته است (نمودار ضميمه شده به اين پست). ايران در سال 2008 چيزي در حدود 1.2 ميليون تن سويا وارد مي کرد که در يک بازه پر نوسان ده ساله به بيش از 2 ميليون تن رسيده است. تقريباً عمده اين مقدار محصول سويا ازآمريکا به کشور وارد مي شود. پر واضح است در صورت استفاده اين دولت از ابزار سويا براي اعمال فشار به جمهوري اسلامي ايران، تنش هاي جدي به صنايع روغنکشي و همينطور زنجيره توليد پروتئين کشور وارد خواهد شد و امنيت غذايي به راحتي به خطر مي افتد.

اما ايمني غذايي (Food Safety) ديگري است که از نظر عقلاني و منطقي در اولويتي بعد از امنيت غذايي قرار مي‌گيريد، چراکه در شرايط عدم وجود امنيت غذايي، پرداختن به سلامت غذايي که دسترسي به آن مقدور نيست امري غير ممکن مي نمايد. ايمني غذايي بر اساس منابع عبارتست از مجموعه‌اي از استانداردهاي علمي براي حمل، فراوري، و ذخيره مواد غذايي به نحوي که از توليد عوامل بيماري زا جلوگيري شود. در جاي ديگري ايمني غذايي يعني مجموعه‌اي از اقدامات مربوط به برچسب گذاري غذا، باقيمانده سموم، افزودني ها و همچنين دستورالعمل‌هاي لازم براي صدور گواهي هاي صادرات و واردات از طرف دولت. با توجه به اين تعاريف، ايمني غذايي منطقاً نميتواند پيش از امنيت غذايي در کشوري که به واردات وابستگي داشته و توليد کشاورزي بهره‌وري ندارد محقق شود. لذا پرداختن بيش از حد به ايمني غذايي در اين شرايط و حتي اولي دانستن آن به امنيت غذايي "مصداق بارز انحراف" در راهبردهاي کلان کشور است.
امير پوياي فر

لینک کوتاه پست:
https://masaf.ir/foods/post/30451
0 نظر