تصمیم گیری ایرانیان برای مردم جهان

تصمیم گیری ایرانیان برای مردم جهان shia muslim                   
انتخاب نماینده خبرگان توسط مردم ایران در اصل تصمیمی است که ایرانیان برای تمام مردم جهان اتخاذ می‎کنند

 

یکی از ارکان اصلی، بلکه اصلی‎ترین رکن نظام جمهوری اسلامی ایران، ولایت فقیه می باشد؛ زیرا هم مشروعیت نظام وابسته به آن بوده و  هم نقطه اصلی تفاوت بین حکومت اسلامی شیعی و دیگر حکومت‎ها، در این رکن است.
بحث در این موضوع از دیرباز در میان فقهای شیعه مطرح بوده و تمامی قائلین به ولایت فقیه، آن را بر مبنای نصب از سوی ائمه علیهم السلام تبیین می‎کردند؛ یعنی معتقد بودند که فقیه جامع الشرایط از سوی امام معصوم(ع) به مقام ولایت منصوب شده است.
پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و تشکیل حکومت اسلامی بر مبنای ولایت فقیه، باعث طرح بحث‎های بیشتر و عمیق‎تری در این زمینه گردید و این مباحث، راه را برای ارائه نظریات جدید هموار نمود. یکی از این آرای جدید، نظریه «انتخاب» بود که از سوی بعضی فقها و اندیشمندان(1) مطرح شد و از همان ابتدا مورد نقد و بررسی قرار گرفت؛ در ادامه به بررسی بسیار اجمالی دو نظریه انتصاب و انتخاب خواهیم پرداخت.
نظریه انتخاب:
 این نظریه می‎گوید ائمه معصومین(ع) فقهای جامع الشرایط را به عنوان کاندیدا و نامزد مقام رهبری به مردم معرفی کرده‎اند یعنی تنها شرایط رهبر را برشمرده‎اند و به هیچ یک از آنان ولایت را تفویض ننموده‎اند بلکه این کار را بر عهده مردم گذارده‎اند و مردم نیز با انتخاب مستقیم یا غیر مستقیم خود (ازطریق خبرگان) به یکی از نامزدهای مقام رهبری، ولایت را تفویض می‎کنند.
نظریه انتصاب:
این نظریه می‎گوید فقیه واجد شرایط برتر، از سوی ائمه(ع) دارای مقام ولایت است و خبرگان از طریق انتخاب یا به تعبیر بهتر انکشاف(کشف کردن) خود، او را تشخیص داده و به امت اسلامی معرفی می‎کنند؛ بنابراین خبرگان هیچ گونه ولایتی به او تفویض نمی‎کنند بلکه ولایت او از سوی ائمه تفویض شده‎است؛ در این صورت حتی در زمانی که حکومت، در دست فقیه نیست یا در حالت عدم اقبالِ اجتماعی، فقیه، ولایت دارد و در صورت صدور حکم حکومتی، اطاعت مردم از او واجب است. امام خمینی در این ‎باره می‎گویند: «اگر برای فقها امکان اجتماع و تشکیل حکومت نباشد، هر چند نسبت به عدم تأسیس حکومت اسلامی معذورند ولی منصب ولایت آنها ساقط نمی‎شود، با اینکه حکومت ندارند بر امور مسلمین، بلکه بر نفوس مسلمین ولایت دارند.» (2)
ذکر این نکته ضروری است که شیعیان  واژه «نصب» را همواره در بحث امامت استفاده کرده‎اند که نشانگر توجه خاص این مذهب به الهی بودن مقام امامت است و معتقدند که امام باید از سوی خداوند متعال «منصوب» گردد.
در ادامه مسیر انتصاب امام که ویژه معصومان است و خداوند توسط پیامبر (علیه السلام) آنان را منصوب کرده‎است، با نصبی مواجهیم که از سوی امامان معصوم (علیه السلام) انجام گرفته‎است که در واقع این دو نصب در طول یکدیگر قرار می‎گیرند و آن نصب حاکم اسلامی بر جامعه اسلامی در زمان غیبت امام معصوم است. و در همین راستا شیخ مفید می‎فرماید:
« اقامه حدود وظیفه حاکم منصوب از جانب خداوند است که همانا ائمه هدی علیهم السلام هستند و آن‎ها نیز افرادی را برای امارت و حکومت نصب فرموده‎اند که تا حد امکان از فقهاء شیعه هستند»(3)
نکته قابل تامل این است که بدون شک، وقتی مردمی این نگاه را داشته‎باشند که فقیه جامع الشرایطی که بر آن‎ها حکومت می‎کند منصوب شده از سوی امام معصوم است و توسط مردم و یا خبرگان آن‎ها منتخب آنان کشف شده است، نوع تبعیت مردم از ایشان با زمانی که این نگاه وجود داشته‎باشد که فقیه حاکم، انتخاب شده توسط خود مردم یا خبرگان است متفاوت خواهدبود؛ زیرا در نگاه نخست جنبه الهی بودن مقام ولایت پررنگ‎تر بوده و در نگاه دوم جنبه زمینی بودن آن.
نکته لازم به ذکر این است که در هر دو حالتِ  اعتقاد به نظریه انتخاب و یا انتصاب، اهمیت وجود افراد با تقوا، دقیق و آشنا به مسائل فقهی و شرعی در مجلس خبرگان بسیار پررنگ است؛ زیرا اگر افرادی که وارد مجلس خبرگان می‎شوند و کارویژه اصلی آن‎ها معرفی رهبر امت اسلامی است از صلاحیت لازم و تقوای مناسب جهت انتصاب و یا انتخاب رهبر برخوردار نباشند، با عدم توانایی کشف مصداق مقام رهبری (در صورت اعتقاد به نظریه انتصاب) و یا انتخاب نا به‎جای خود(در صورت اعتقاد به نظریه انتخاب)، مدیریت جامعه اسلامی را بر عهده فردی می‎سپارند که توانایی اداره امور مسلمانان را نداشته و با حرکت در مسیر مخالف اسلام، کشور اسلامی را با خطر جدی مواجه می‎کند. همان‎گونه که تاریخ انقلاب یک بار شاهد احتمال وقوع این اشتباه بوده‎است که با هوشمندی امام خمینی این خطر از جامعه اسلامی رفع گردید.
 اهمیت انتخاب خبرگان برای معرفی رهبر کارآمد زمانی پررنگ‎تر می‌شود که به این نکته توجه نماییم که امروزه گستره تاثیرگذاری و نفوذ ولایت فقیه و تبعیت از او، از مرزهای ایران فراتر رفته و تمامی مسلمانان اعم از شیعه و سنی و حتی بسیاری از غیر مسلمانان را نیز تحت تاثیر قرار داده‎است؛ از این رو هرگونه اشتباه در شناخت مصداق و یا انتخاب رهبر از سوی خبرگان می‎تواند امت اسلامی در سراسر جهان را با چالش جدی مواجه سازد و مسیر حرکت مسلمانان و مستضعفان جهان را تغییر دهد.
از این روست که انتخابات مجلس خبرگان در ایران همواره مورد توجه دوست و دشمن بوده و مخصوصا دشمنان سعی در تاثیرگذاری در چگونگی انتخاب مردم داشته‎اند. زیرا به وضوح می‎دانند این خبرگان هستند که می‎توانند با چگونگی نظارت بر رهبر فعلی و یا چگونگی معرفی مصداق رهبر بعدی، بر معادلات داخلی، منطقه‎ای و حتی بین‎المللی موثر باشند.
از این رو می‎توان گفت انتخاب نماینده خبرگان توسط مردم ایران در اصل تصمیمی است که ایرانیان برای تمام مردم جهان اتخاذ می‎کنند بنابراین باید نهایت دقت را در این تصمیم‎گیری به‎کار گیرند تا اسباب اعتلای امت اسلامی را فراهم آورند.

امید است با انتخاب‎های صحیح و دقیقمان زمینه‎ساز رسیدن به مدینه فاضله ظهور باشیم. (انشاءالله)



فهرست منابع
1-    از طرفداران نظریه انتخاب می توان به آیة الله حسینعلی منتظری در کتاب «دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الاسلامیة » و آیة الله محمد مهدی آصفی درکتاب «ولایة الامر» اشاره کرد.
2-    امام خمینی /صحیفه امام / ج 17 / ص 95.
3-    المقنعه، شیخ مفید، ص۸۱۰-۸۱۲.    

هرگونه کپی‎برداری بدون ذکر منبع اشکال شرعی دارد.

کلید واژه های مطلب: تصمیم   گیری   ایرانیان   برای   مردم   جهان   shia   muslim   

نظرات

فقط اعضای سایت قادر به استفاده از بخش نظرات هستند.